Aldeas rehabilitadas (entrevista)
(Entrevista publicada orixinalmente no Gznación o 10 de Decembro do 2009)
José António Cidre: "Ás veces as aldeas rehabilitadas acaban por seren simples parques temáticos"
Aldeas enteiras galegas están á venda. En Lugo seica hai sobre 600 e parece que son un grande nicho no mercado do turismo. Gznación falou con José António Cidre para avaliar como podería impactar na arquitectura tradicional este modelo urbanístico.
Que suporía para a arquitectura tradicional galega que núcleos do rural fosen comprados por enteiro para convertelos en reclamos turísticos?
Esa cuestión pódese enfocar dende varios puntos de vista, seguramente todos interesados, mais a cuestión é tentar acadar un amplo abano na valoración da cuestión.
É claro que, tanto os promotores como os implicados en xeral no artellamento desta liña de actividades, defenden as posibilidades de recuperación que supoñen os proxectos de rehabilitación de núcleos rurais que, sen eles, ficarían talvez en ruínas condenadas á desaparición. Certamente é algo que non podemos negar, aínda que ás veces a recuperación e posta en valor destes conxuntos non axuda para nada á súa dignificación, e acaban por seren simples parques temáticos á imaxe de vellos museos de reproducións que nin explican a súa orixe nin o seu funcionamento, perdendo todo o sentido.
Os usos mudaron moito, ninguén o pode negar, mais cunha profunda análise pódense tirar elementos comúns que guíe a rehabilitación, e non falo de elementos técnicos, senón arquitectónicos e sociais. As formas arquitectónicas tradicionais da Galiza xurdiron como produto dunha armazón social característica, dunhas relacións, actividades, mesmo dunhas necesidades concretas. Que acontece se recuperamos formas xeradas por ese crisol de influencias cando xa desapareceron? Pois que fican baleiras de contido, e acaban sendo un decorado obsoleto nunha obra de teatro efémera. Unha obra de teatro que depende dos actores, e estes dos ciclos aos que se ve sometida a actividade turística, coa inestabilidade que iso supón. E todo sen esquecérmonos dese perigo real da vulgarización do Patrimonio ao converterse nunha pura atracción sen sentido de seu.
Dá que pensar
Progreso ou desfeita?
Arquitectura Virtual – Arquitectura CeibeCando falamos de Arquitectura estamos a falar dun concepto moi amplo. Estamos a falar dunha realidade que abrangue un campo práctico, teórico, de expresión, de vida, de territorio. De case que todo. Non é posíbel proxectar sen antes ter unha visualización do que se pretende, primeiro escolmando os materiais, as ideas, as realidades, o contorno, as dispoñibilidades e artellando con todo iso unha resposta. Mais esa resposta pode ficar ‘no papel’ unicamente, como se adoitaba dicir antes, pois a falta de recursos pode levar á non materializar o proxecto e non pasar do estadio diso mesmo: só un proxecto. Con todo, que unha obra arquitectónica non chegue a se construír, a converterse en materia palpábel, non significa un fracaso do proceso proxectual. Ben sabido é que moitas das obras senlleiras da Arquitectura poden ser consultadas só no papel, mais en moitos dos casos foron alicerce para a creación posterior de proxectos que desenvolveron cuestións alí expostas e que si foron levados a cabo. É claro, pois, que un proxecto ‘en papel’ ten o vantaxe da súa absoluta liberdade, é un proxecto ceibe que non ten por que verse afectado por condicións non desexadas e depende das ganas do propio proxectista para crear o que quere, e máis nada... Historicamente sempre se lle concedeu unha importancia extrema aos proxectos ‘en papel’, por veces utópicos, mais sempre expresión dunha maneira de pensar e de propor o futuro. Porén, semella que actualmente esa vía de proposta, de investigación vai decaendo. A crise, económica, mais tamén intelectual están no cerne da cuestión. Todo axuda. Quen vai querer perder tempo nunha actividade sen contrapartidas económicas na meirande parte dos casos?
|
